Memwa koray Ayiti yo

Tèks videyo a

Lanmè a ap chofe. Pou konnen sa k ap tann resif Ayiti yo, chèchè yo li memwa yon koray ki gen swasanndouz ane. Pandan yon koray ap grandi, li kite bann nan eskèlèt li chak ane, yon ti jan tankou bag ki montre laj yon pyebwa. Nan yon kolaborasyon ant chèchè ayisyen ak franse, yo etidye kat koloni koray ki soti nan twa resif, nan Leyogàn, Karakòl ak Bèlans. Yo fè radyografi sou tranch eskèlèt koray yo pou wè bann klè ak bann fonse yo, epi mezire kwasans ki fèt chak ane. Nan kat koloni sa yo, kwasans mwayèn nan longè se anviwon mwatye yon santimèt pa ane, men li varye selon koloni an. Chèchè yo konpare kwasans sa a ak tanperati sifas lanmè a, epi ak El Niño, ki fè pati varyasyon klima yo. Pou youn nan koray Leyogàn yo, ane cho mil nèf san katrevendizwit ak de mil dis yo te mache ak mwens fòmasyon eskèlèt; nan Karakòl, se te de mil sèz. Men chak koloni te reyaji yon fason diferan, epi pandan peryòd El Niño yo, koray yo pa t montre menm repons lan. An jeneral, lyen ant tanperati lanmè a ak kwasans lan te fèb; kondisyon lokal yo enpòtan tou pou konprann diferans sa yo. Sa enpòtan paske dosye kwasans koray sou plizyè dizèn ane ra pou Ayiti, alòske gen dosye konsa pou Florid ak Zile Vyèj ameriken yo. Etid sa a bay yon premye baz sou kwasans koray Ayiti yo sou lontan; plis swivi ap ede nou pi byen konprann resif yo pou pwoteje yo.