Jèn yo nan lavi piblik
Jèn yo pa sèlman lavni peyi a; yo deja la, ak kapasite pou òganize, verifye, pwopoze, epi mande kont.
Lè yo pale de jèn yo, anpil moun di yo se lavni. Sa vre, men li pa sifi. Jèn yo se prezan an tou. Yo nan lekòl, nan inivèsite, nan ti biznis, nan medya sosyal, nan espò, nan legliz, nan atelye, nan lakou, nan katye. Kesyon an se pa sèlman kisa yo pral fè demen; se kijan yo ka patisipe jodi a.
Angajman pa toujou kòmanse ak gwo diskou politik. Li ka kòmanse ak yon gwoup ki netwaye yon ravin, yon klib lekti, yon ekip ki verifye enfòmasyon anvan li pataje l, yon asosyasyon ki ede timoun fè devwa, oswa yon mouvman ki mande transparans nan komin nan. Ti aksyon serye yo konn louvri chemen pou gwo responsabilite.
Pou jèn yo patisipe byen, yo bezwen fòmasyon sitwayen. Yo dwe konnen dwa yo, devwa yo, istwa peyi a, fason enstitisyon yo fonksyone, ak jan pou yo diskite san vyolans. Rezo sosyal yo ka sèvi pou mobilize, men yo ka gaye rimè tou. Se poutèt sa verifikasyon ak disiplin enpòtan anpil.
Yon peyi ki pa fè plas pou jèn yo ap gaspiye fòs li. Men jèn yo bezwen fè plas pou tèt yo ak travay serye, òganizasyon, lekti, koute, ak kapasite pou kolabore. Chanjman pa fèt ak bri sèlman. Li fèt ak moun ki pare pou pran responsabilite epi kenbe pawòl yo.